Prioriteiten en indicatoren

Prioriteiten
  • Cluster Maritiem
  • Cluster Clean Tech
  • Cluster Life Sciences & Health
  • Cluster Food
  • Innovatie en digitale economie
  • Werklocaties
  • Next Economy
  • Accountmanagement MKB en Dienstverlening Ondernemers
  • Regeldruk vermindering
  • Warenmarkten
Toelichting
Cluster Maritiem

In 2016 is het Rotterdamse maritieme zakelijke dienstencentrum verder ontwikkeld;
De Rotterdam Maritime Services Community is verder gegroeid, er is een promotie- en acquisitie aanpak ontwikkeld voor het aantrekken van hoofdkantoorfuncties van commodity traders, reders en maritieme verzekeraars en er is een netwerk met traders opgestart.
De innovatie in de haven, de scheepsbouw en offshore is gestimuleerd. Er zijn samenwerkingsafspraken gemaakt met de verschillende organisaties die een rol hebben bij het aanjagen van innovatie in het maritieme cluster (PortXL, SmartPort, ECE, Venture Café, i-Tanks, RDM Campus, Yes!Delft, IQ, RP, Netherlands Maritime Technology, Maritime Delta) en er zijn diverse innovatieve pilots i.s.m. het bedrijfsleven opgestart (Fieldlab 3D printing, Fieldlab SMASH, Fieldlab Blockchain Logistics, Programma Aquatic Drones, Offshore Wind Centre, RDM Trainingplant).
Ook is extra aandacht gegeven aan de onderwijs- en arbeidsmarkt, wat heeft geresulteerd in een aantal samenwerkingsprojecten tussen de gemeente met vele betrokken onderwijsinstellingen: Hogeschool Rotterdam, Erasmus Universiteit Rotterdam, TU Delft en het STC (het kennis- en opleidingsinstituut voor scheepvaart, transport en havenindustrie).

De Stedelijke agenda Haven is binnen het concern uitgerold, de samenwerkingsafspraken met het Havenbedrijf Rotterdam zijn op verschillende dossiers versterkt, op het vlak van innovatie is er contact gelegd met een groot aantal innovatieve bedrijven in het maritieme cluster en is besproken hoe zij beter kunnen worden ingebed in het innovatie ecosysteem van de haven.

Cluster Clean Tech

Binnen Clean Tech zijn verschillende nieuwe investeringen in de stad ontlokt. Inmiddels zijn Final Investment Decisions in voorbereiding of gerealiseerd op projecten waarin de Clean Tech partners een faciliterende of stimulerende rol spelen in de planning, haalbaarheid, ontwikkeling of realisatiefase. Gerealiseerde Final Investment Decisions zijn Emerald Kalama, LNG Kalibratie Faciliteit, Rinew en DARP. Daarnaast zijn Waste 2 Chemicals, RHEA, Offshore-Wind, Zonneprojecten, Dutch Windwheel en Smart Grid/VPP Final Investment Decisions in voorbereiding.

Het programma ‘Scale-Up’ is met succes van start gegaan waarmee cleantech innovators ondersteund worden om te groeien. Daarnaast is het ledenaantal van de clusterorganisatie Clean Tech Delta uitgebreid en vond de internationale Clean Tech Summit voor de derde keer plaats in Rotterdam.

Het ICOS Cleantech Fund 3 (ICF3) is formeel van start gegaan en het fondsmanagement heeft zich gevestigd in Rotterdam (Rotterdam Science Tower). De verwachting is dat de gemeentelijke participatie in het fonds in 2017 start.

Cluster Life Sciences & Health

In 2016 zijn verschillende resultaten geboekt die bijdragen aan een zeer vitale stad, waar kwaliteit van leven en een gezonde levensstijl voorop staan. De belangrijkste successen in 2016 zijn:

  • Het verkrijgen van de 3-sterren status European Innovation Partnership (EIP) voor Medical Delta
  • Het introduceren van een nieuwe opzet van het Netwerk Ontbijt Zorginnovatie
  • Een Life Sciences & Health (LS&H) consortium is opgericht door ondernemers
  • Totstandkoming Zorgpact Rotterdam
  • De (concept) Life Sciences & Health Hub is ontwikkeld. De feitelijke start is gepland in 2017.
  • Oprichting Swanbridge Capital Fund
  • Het Erasmus Centre for Entrepeneurship (ECE) heeft zich gevestigd op de negende verdieping van de Rotterdam Science Tower, een representatieve locatie voor startende en groeiende bedrijven (selectiecriteria: innovatief, schaalbaar, ambitieniveau, attitude, focus op doorgroei naar zelfstandige nieuw locatie).
Cluster Food

Er zijn projecten gestart om innovaties binnen het cluster op gang te brengen waaronder:

  • Smart Logistics: Een efficiëntere verlading van bedrijven op Reijerwaard;
  • Valoriseren reststromen: Reststromen uit de agrovoedingssector opnieuw inzetten als voedingsproduct of als andere hoogwaardige toepassing.
  • Human Capital Pool: Een pilot voor een arbeidspool op Reijerwaard, waarvan betrokken ondernemers zelf mede risicodrager zijn.

In oktober 2016 vond World Food Day plaats in Rotterdam, waar het startschot werd gegeven voor een dag in het teken van een beter voedselsysteem.

In 2016 is de herontwikkeling van de Groothandelsmarkt gestart en de economische inbreng vanuit het Food-perspectief bij de ontwikkeling Nieuw Reijerwaard geïntensiveerd. Het internationaal in de etalage zetten van het duurzame profiel van de regio voor nieuwe bedrijven blijft van groot belang en er is deelgenomen aan een aantal prominente internationale beurzen zoals o.a.: Adaptation Futures, Fruit Logistica Berlijn en Amsterdam Produce.
Het Food for the Future programma, een samenwerking voor de toekomst van het onderwijs in de foodsector in de Rotterdamse regio, is een programma waar de Roadmap Next Economy (RNE) reeds onderdeel van uitmaakt.

Innovatie en digitale economie

In 2016 werd het Cambridge Innovation Centre (CIC) geopend. Het aantal huurders c.q. klanten in het CIC groeide in 2016 van 15 tot 96 bedrijven. De meerderheid van deze klanten zijn startups op het gebied van software, web, mobiel, life sciences & health, cleantech en duurzaamheid. Een van de belangrijkste van de ruim 140 evenementen die plaatsvonden in 2016, was de Dutch Open Hackaton. Het CIC Rotterdam werd, samen met haar zuster non-proft organisatie Venture Café Rotterdam, goedgekeurd als facilitator voor het Startup Visa programma, waarmee internationale ondernemers worden geholpen hun bedrijf op te zetten en te laten groeien.
Venture Café Rotterdam eindigde 2016 met meer dan 11.000 bezoekers van de vrij toegankelijke “Thursday Gatherings”. Deze bijeenkomsten omvatten meer dan 300 educatieve sessies waarbij het helpen van ondernemers, studenten en leden van de innovation community centraal staat.

Innovatie en digitalisering zijn belangrijke verbindende schakels tussen de clusters. Het Smart City Rotterdam programma is een paraplu om de opgaven voor onze regio te definiëren. Die opgaven zijn ondersteunend en randvoorwaardelijk voor de economische transitie en de economische groei.

In oktober 2016 is een samenwerkingsovereenkomst getekend voor het grootschalig aanleggen van glasvezel in Rotterdam. Het ligt in de lijn der verwachting dat in de zomer van 2017 zal worden gestart met een uitrol van het glasvezelnetwerk in Kralingen. Glazen Maas is de projectnaam van een open glasvezelnetwerk binnen de regio Rotterdam. Momenteel wordt het netwerk gebruikt door culturele instellingen, ziekenhuizen, (hoge) scholen, (semi-) overheidsinstellingen en particuliere bedrijven. Door de koppeling met landelijke datacentra is het mogelijk toegang te krijgen tot datacenters en dienstenleveranciers overal ter wereld. De afronding van het programma Glazen Maas is eind 2016 voltooid.

Werklocaties

De transformatie van kantoren loopt voortvarend. Per 1 januari 2017 is ruim 90.000 m2 aan kantoren onttrokken en dit heeft een andere bestemming gekregen. Per 30 november 2016 is tevens 21.972m2 winkelruimte getransformeerd: dit waren 161 winkelpanden en er is geëxperimenteerd met nieuwe concepten van winkeltransformatie zoals pop-up ondernemen. In drie winkelgebieden is samenwerking georganiseerd tussen gemeente en marktpartijen. In het algemeen vormen we netwerken en bieden we financiële steun aan collectieven. De Stop-en-shop is (her)ingevoerd in alle winkelgebieden met het meeste toekomstperspectief.
Voor bedrijventerreinen is bekeken wat de kansen en bedreigingen voor samenwerking zijn en is een convenant Kantorenaanpak afgesloten met ruim vijftig partijen.

Next Economy

In oktober 2016 is de Roadmap Next Economy (RNE) voltooid. De RNE geeft een visie en uitvoeringsprogramma gericht op het vormgeven van de transitie van de economie naar nieuwe kansrijke ontwikkelingen op het gebied van onder andere duurzaamheid energie, bio based, ICT, logistiek en circulaire economie. De RNE is in opdracht van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag opgesteld samen met de Third Industrial Revolution Consulting Group van Jeremy Rifkin. De RNE beschrijft vijf zogenaamde transitiepaden en daarmee de mogelijkheden die er zijn en welke weg hiervoor te nemen. Zodoende wordt optimaal geprofiteerd van de economische transitie. In het najaar van 2016 is binnen Rotterdam gestart met het maken van een vertaalslag van de RNE naar de gemeente Rotterdam.

Accountmanagement MKB en Dienstverlening ondernemers

In 2016 hebben circa 525 bedrijven en instellingen 16 relatie-events bezocht. Veel van deze events zijn georganiseerd in samenwerking met partners als Rotterdam Topsport, Flevum, MKB Rotterdam en het bedrijfsleven. Ook zijn er vier ondernemersontbijten geweest, waaraan circa 1.130 gasten hebben deelgenomen.

We hebben als gemeenten een eerste aanspreekpunt gecreëerd voor de besturen van ondernemersverenigingen en bedrijventerreinen. Deze rol lag voorheen bij de deelgemeenten. We begeleiden ondernemerscollectieven bij subsidieaanvragen en bij het organiseren van activiteiten ter versterking van het winkelgebied en het bedrijventerrein. Zo zijn met RETAIL010 en BT010 netwerkbijeenkomsten voor ondernemers vanuit geheel Rotterdam georganiseerd.

Samen met de Kamer van Koophandel, het Regionaal Bureau Zelfstandigen en andere partners is gestart met het ontwikkelen van het Ondernemersplein Rotterdam, een ontmoetingsplek voor ondernemers. Een onderdeel hiervan is de Ondernemersbalie. Deze is in 2016 zeer goed bezocht. Tevens zijn met de partners in het Ondernemersplein Rotterdam diverse bijeenkomsten georganiseerd voor starters en hebben er diverse bijeenkomsten en workshops plaatsgevonden, bijvoorbeeld financieringsavonden.

Rotterdam Partners (RP) vervult het accountmanagement, het current investor development op de grote en middelgrote internationale bedrijven. Hierbij heeft RP specifieke aandacht voor (internationale) handelsbevordering, expats etcetera. De gemeente en Rotterdam Partners hebben in 2016 de samenwerking verder uitgebouwd. Rotterdam Partners is partner geworden in de joint marketing van de gemeente, het Havenbedrijf en de Erasmus Universiteit, het Platform Investeren in Rotterdam is in oprichting en er wordt samengewerkt op het terrein van congressen over de stedelijke sterke clusters. Daarnaast heeft Rotterdam Partners in opdracht van de gemeente gewerkt aan een woonpromotiestrategie waarbij ze gebruik maakt van het gemeentelijke netwerk Platform Ontwikkeling Rotterdam. Rotterdam Partners heeft met de oprichting van een nieuw ondernemersnetwerk de Rotterdam Economic Partners waarin ook de gemeente participeert, invulling gegeven aan de opdracht om het netwerk van ondernemend Rotterdam meer bij de ontwikkeling van de stad te betrekken.

Regeldruk vermindering
Samen met convenantpartijen is in 2014 middels het 'Vermindering Administratieve Lastendruk Ondernemers' een plan van aanpak opgesteld om ondernemers en ambtenaren bewuster te maken van de oorzaken en gevolgen van regeldruk. Er zijn naast het schrappen of vereenvoudigen van regels ook pilots opgezet om te experimenteren met het aanpassen van regelgeving. Voorbeelden zijn ‘Anders geregeld op de West-Kruiskade’ en Blending010: mengvormen van horeca en detailhandel. De pilots zijn tot nu toe zeer geslaagd. Op aangeven van ondernemers zijn er nieuwe creatieve oplossingen gevonden om regels te verminderen. De in 2016 gestarte pilot Blending010 biedt 25 ondernemers de kans om te experimenteren met mengvormen en loopt nog tot begin 2017.

De ervaringen en behaalde resultaten om de regeldruk voor ondernemers te verminderen vormen input om in 2017 te komen tot een hernieuwde aanpak, waarin ook experimenten weer een belangrijke rol zullen krijgen.

Twee pilots voor het ontwikkelen van versoepelde regelgeving voor ondernemers om ruimte te geven aan innovaties en nieuwe ontwikkelingen zijn uitgevoerd en geëvalueerd, en worden in 2017 voortgezet binnen Vermindering Regeldruk Ondernemers.

Warenmarkten

In 2016 is het Meerjarenperspectief en Uitvoeringsprogramma Rotterdamse warenmarkten 2013-2017 verder uitgevoerd. Het uitvoeringsprogramma omvat voorstellen om de Rotterdamse warenmarkten te verbeteren. Sinds 2014 zijn op drie locaties pilots tot verzelfstandiging van markten van start gegaan. Eind 2016 is er door een extern bureau een evaluatie en draagvlakonderzoek uitgevoerd, waaruit naar voren is gekomen dat acht tot tien Rotterdamse markten willen verzelfstandigen. De markten op de Binnenrotte, het Afrikaanderplein en het Grote Visserijplein zijn daarbij buiten beschouwing gelaten. Om de verzelfstandiging mogelijk te maken is eind 2016 de hiervoor noodzakelijke herziening van de Marktverordening 2008 gestart. Besluitvorming hierover is voorzien in juni 2017.

In november 2016 is door de gemeente de beleidsregel Evenementenmarkten vastgesteld. Hiermee wordt bereikt dat het aantal evenementenmarkten in Rotterdam wordt gereguleerd, dit ter voorkoming van wildgroei van plaatsen en oneerlijke concurrentie met de reguliere warenmarkten.

De herinrichting van de markt op de Binnenrotte is tussen Meent en Hoogstraat vrijwel gereed. Afronding van de herinrichting vindt plaats in 2017.

Indicatoren

Soort indicator (collegetarget, BBV of overig)

Beschrijving indicator

Nulmeting/ 2014

Realisatie 2015

Realisatie
2016

Eindwaarde/ 2017

Naam monitor

BBV

Functiemenging, %

Realisatie (incl. peildatum)

50,6

50,2

53,5

LISA

BBV

Bruto Gemeentelijk Product, verhouding tussen verwacht en gemeten product

125 (2013)

Atlas voor Gemeenten

BBV

Vestigingen (van bedrijven,

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 75 jaar)

Realisatie (incl. peildatum)

59,8

59,1

110,1

LISA

Toelichting
Functiemenging

De functiemenging geeft de verhouding weer tussen wonen en werken. De aantrekkende economie heeft het aandeel werken versterkt waardoor het percentage licht is gestegen.

Bruto Gemeentelijk Product, verhouding tussen verwacht en gemeten product

De meest recente beschikbare cijfers dateren uit 2013. Rotterdam heeft in vergelijking met andere grote steden minder banen per 1.000 inwoners waardoor de verhouding tussen het verwachte en gemeten gemeentelijk product lager is, maar Rotterdam scoort ten opzichte van de meeste andere gemeenten wel hoog.

Vestiging (van bedrijven), aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

Rotterdam heeft in vergelijking met andere gemeenten meer grote bedrijven. Dat verklaart deels de lage indicator. Belangrijker echter is dat de Rotterdamse Lisa gegevens altijd structureel lager waren dan die in de andere regio’s, doordat er een andere berekening voor het aantal (actieve) ondernemingen zijn gebruikt. Over 2016 zijn deze berekeningen aangepast, waardoor de ratio hard is gestegen.