Prioriteiten en indicatoren

Prioriteiten

Uitvoering van het collegeprogramma Langer Thuis

In 2016 is ingezet op:

  • De veilig in huis teams in een aantal gebieden in de stad, als onderdeel van de welzijnsopdracht NRW.
  • Het creëren van ontmoetings- en rustplekken in een aantal wijken om ervoor te zorgen dat ouderen en mensen met een lichamelijke beperking makkelijker mobiel kunnen zijn in hun buurt.
  • In 6 gebieden worden Langer Thuis arrangementen gestart. Dit is een concrete set aan maatregelen gericht op de behoefte in het gebied gericht op het langer zelfstandig wonen. Deze zijn uitvoerbaar op korte termijn en worden gezamenlijk opgesteld en uitgevoerd door betrokken partijen in het desbetreffende gebied.
  • Onderzoeken mogelijkheden voor vervangende zorg, met als doel mantelzorgers te ondersteunen. 

Uitvoering van het collegeprogramma Voor Mekaar

In 2016 is ingezet op:

  • Het voortzetten van de publiekscampagne.
  • Voortzetten van het toezenden van het ‘65+-magazine’ aan ouderen die de pensioengerechtigde leeftijd bereiken.
  • Het verbreden van de wijkaanpak naar 14 wijken, waaronder het bezoeken van alle 75+-ers in die wijken.
  • Het monitoren van de effecten van de interventies die als follow-up van de huisbezoeken worden ingezet, mede ten behoeve van de mid term review in de herfst van 2016 en als input voor de inzet in 2017.
  • Het faciliteren van welzijnsorganisaties, die het huisbezoek 75+ in de niet-accentwijken in 2016 uitvoeren;
  • Stedelijke acties, zoals aandacht voor ouderen in de week van de eenzaamheid, de uitreiking van de lief- en leed Award en de uitvoering van een digitaal signaleringssysteem.

Daarnaast is in 2016 de stedelijke ondersteuningsstructuur voor vrijwilligers en mantelzorgers beschikbaar gekomen, evenals het nieuwe ondersteuningsaanbod Welzijn in de gebieden.

Toelichting Prioriteiten
Uitvoering van het collegeprogramma Langer Thuis

De gemeente wil dat alle Rotterdammers zo lang mogelijk prettig, gezond en met behoud van eigen regie thuis kunnen blijven wonen, of in de woonomgeving. De overheid zet in op het zelf oplossend vermogen van burgers. Hulpbehoevende bewoners kunnen een beroep doen op informele zorg van familieleden, kennissen en vrijwilligers. Samen met woningcorporaties, zorgaanbieders, zorgverzekeraars en welzijnsinstellingen zorgt de gemeente voor meer geschikte woningen, vitalere netwerken, toegankelijke wijken en heldere informatie. Het stedelijk programma wordt met betrokkenen in alle gebieden uitgewerkt in een zogenaamd Langer Thuis Arrangement per gebied.

Inmiddels zijn 7 gebieden in Rotterdam van een arrangement voorzien. Het arrangement blijkt een effectieve methode om met alle betrokkenen in korte tijd maatwerk te leveren waar bewoners direct profijt van hebben. Hieruit blijkt de kracht van samenwerking tussen de verschillende partijen. De oogst is gevarieerd en sluit aan bij de specifieke behoeften in de verschillende gebieden. Van promotie van de wijkbus, activiteitenkalenders, een verhuismarinier, wijkbedrijf, een WMO QuickScan tot pop-up winkels en ontmoetingsplekken.

Op Katendrecht is logeerhuis de Buren geopend, dat mantelzorgers de gelegenheid biedt de zorg tijdelijk over te dragen. Er zijn vier respijtbedden beschikbaar. Ook hebben welzijnsinstellingen in hun opdracht per 1 januari 2016 meegekregen mantelzorgers vroegtijdig te signaleren (actielijn Vitaal netwerk). Vanaf 1 januari 2016 rijden er in alle gebieden wijkbussen.

Om nieuwe mogelijkheden voor vervangende zorg te bevorderen is voor partijen uit het veld een opdracht geformuleerd voor het beste mantelzorg ondersteuningsidee. De opdracht is toegekend aan SOL voor hun idee van de Superbuurt WhatsApp. Het resultaat is een praktisch ondersteuningsaanbod gericht op de behoefte van de mantelzorger.

De gemeente werkt aan de zichtbaarheid van het onderwerp Langer Thuis. Zo is er een mantelzorgcampagne voor de Rotterdampas opgezet en zijn gidsen verspreid met informatie over de wijk, nadat bleek dat hier bij een grote groep (oudere) bewoners behoefte aan was.

Rotterdam heeft in november, mede door inspanningen vanuit het programma Langer Thuis, de tweede prijs gewonnen als meest toegankelijke stad van Europa voor mensen met een beperking.

Uitvoering van het collegeprogramma Voor Mekaar

Doel van het programma Voor Mekaar is om in deze collegeperiode de groeiende eenzaamheid in Rotterdam met een gecoördineerde aanpak te keren. Het jaar 2016 was het tweede jaar van het actieprogramma Voor Mekaar.

Communicatie
De publiciteitscampagne heeft veel aandacht gegenereerd. Het doel van de campagne is Rotterdammers bewust te maken dat zij zelf kunnen bijdragen aan het verminderen van eenzaamheid door iets voor een ander te doen.
In samenwerking met het programma Langer Thuis zijn gidsen verspreid met informatie over de wijk, nadat bleek dat hier bij een grote groep (oudere) bewoners behoefte aan was. Iedere Rotterdammer die de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt, ontvangt van de gemeente het 65+ magazine. Het magazine staat vol met tips en inspirerende voorbeelden, gericht op een actieve derde levensfase.

75+ huisbezoeken
In de tweede serie accentwijken in 2016 zijn 3.745 ouderen benaderd voor de 75+ huisbezoeken . Ongeveer 30% van hen heeft deelgenomen aan de huisbezoeken. Uit ongeveer 30% van deze bezoeken komt een vervolgvraag. In totaal zijn er 345 vervolgacties geweest. De belangrijkste waren: welzijnsactie (206), wijkteam/SOL (56), VraagWijzer (39) en huishoudelijke hulp (37).
Daarnaast organiseerden de welzijnsinstellingen in alle andere wijken de 75+ huisbezoeken. Alle zelfstandig wonende ouderen zijn benaderd voor een huisbezoek. In totaal zijn 7.500 ouderen bezocht.

Een bijzonder hoogleraar
De gemeente Rotterdam heeft een bijzondere leerstoel gevestigd bij de Universiteit voor Humanistiek. De Universiteit heeft Anja Machielse als bijzonder hoogleraar benoemd. Prof.dr. Machielse heeft op 24 oktober haar oratie uitgesproken. Zij is nauw betrokken bij de Coalitie Erbij. Coalitie Erbij Rotterdam is een samenwerkingsverband tussen verschillende organisaties die als doel hebben het fenomeen eenzaamheid in Rotterdam te bestrijden

KOM ERBIJ Conferentie
Op 31 oktober vond deze conferentie plaats, georganiseerd door de Coalitie Erbij Rotterdam en de gemeente. Ongeveer 150 deelnemers keken terug op de inzet van de afgelopen jaren en blikten vooruit naar 2017. Dit heeft waardevolle input geleverd voor de inzet van het programma in het laatste programmajaar.

Lief en Leed
In de maand oktober vonden de Lief & Leedweken plaats. In 2016 hebben ongeveer 650 straten deelgenomen en iets in hun straat/buurt georganiseerd om aandacht te schenken aan mensen die dat nodig hebben: ouderen, zieken, enzovoorts. Dit is een stijging ten opzichte van het voorgaande jaar. Toen deden zo’n 500 straten mee.

Digitaal signaleringssysteem
Het digitale signaleringssysteem voor isolement is stedelijk uitgerold. In 2016 zijn alle wijkteams aangesloten en gingen stedelijke partners stadsbreed melden. In 2017 worden werkende weg alle wijknetwerken getraind en aangesloten, te beginnen in de accentwijken.

Vrijwilligersondersteuning

In Rotterdam zetten 175.000 Rotterdammers zich in als vrijwilliger. De ondersteuning van vrijwilligers op gebiedsniveau is vanaf 2016 ondergebracht in de gebiedsopdrachten welzijn. Daarnaast ondersteunt de gemeente stedelijke vrijwilligersorganisaties met subsidies.
Vrijwilligerswerk Rotterdam (onderdeel van Centrum voor Dienstverlening) heeft vanaf 1 januari 2016 de opdracht voor de stedelijke ondersteuningsstructuur voor vrijwilligersorganisaties (en mantelzorgondersteuning). Vrijwilligerswerk Rotterdam ondersteunt vrijwilligersorganisaties en de welzijnspartijen in Rotterdam door hen onder andere te informeren, te adviseren en vrijwilligersverzekeringen voor hen af te sluiten. Daarnaast verzorgen zij een stedelijk aanbod aan trainingen en cursussen voor vrijwilligers.
In 2016 heeft een Europese aanbesteding plaatsgevonden voor een Online Matchingsinstrument voor Vrijwillige Inzet. Deze is per 1 mei 2016 gegund aan Rotterdammersvoorelkaar.nl van Social Care Network. Tijdens de week van de eenzaamheid in september is dit nieuwe online platform gelanceerd.

Mantelzorgondersteuning

Mantelzorgers doen belangrijk werk. Daarom wil de gemeente hen zo goed mogelijk ondersteunen. De ondersteuning van mantelzorgers is vanaf 2016 onderdeel van de gebiedsopdrachten welzijn. Mantelzorg is ook opgenomen in de actielijn ‘vitaal netwerk’ in het programma Langer Thuis. De maatwerkarrangementen Wmo, hebben eveneens deels als doel om mantelzorgondersteuning te bieden. Zo is de inzet van dagbesteding mede gericht op het ontlasten van de betrokken mantelzorgers, en is ook de inzet van mantelzorgondersteuning met verblijf mogelijk.
Ook in 2016 was de mantelzorgwaardering beschikbaar voor mantelzorgers. Deze bestaat onder andere uit een gratis Rotterdampas. Om extra aandacht te krijgen voor mantelzorgers en hen te wijzen op de gratis Rotterdampas heeft er een communicatiecampagne plaatsgevonden in de stad. In 2016 zijn 2.765 Rotterdampassen aan mantelzorgers verstrekt. In alle gebieden is aandacht besteed aan de dag van de mantelzorg met diverse activiteiten. Mensen met een Wmo- of CIZ-indicatie konden een mantelzorgparkeervergunning aanvragen voor hun mantelzorger, zodat deze gratis in de buurt kan parkeren.
Door Vrijwilligerswerk Rotterdam is in 2016 de Mantelzorg ‘Schijf van Vijf’ ontwikkeld. Deze is vooral bedoeld voor professionals en biedt een bruikbaar handvat voor het gesprek met de mantelzorger om zo de ondersteuningsbehoefte beter in beeld te krijgen.

Gebieden

In alle gebieden is een infrastructuur op het gebied van welzijn aanwezig met een breed aanbod van activiteiten voor de inwoners van de gebieden en wijken van Rotterdam. De invulling vindt vooral plaats via de Gebiedsopdrachten Welzijn en de partijen Couleur Locale.

Gebiedsopdrachten

Op 1 januari zijn welzijnsaanbieders in de 14 gebieden begonnen met de uitvoering van de integrale (volwassenen en jeugd) gebiedsopdrachten. Bewoners kunnen met hun ondersteuningsvraag bij het gebiedswelzijn terecht. Vóór 1 maart hebben de aanbieders de werkplannen ingediend, die door de gemeente als opdrachtgever zijn goedgekeurd. De werkplannen zijn door de welzijnsaanbieder besproken en toegelicht aan de Gebiedscommissies. In de loop van het jaar 2016 zijn 47 Huizen van de wijk officieel geopend. In Hoek van Holland zal de Hoekstee de functie van Huis van de Wijk gaan vervullen. De accommodatie dient nog verbouwd te worden. De verwachting is dat dit Huis van de Wijk in 2018 wordt geopend. De 6-maandsrapportages van de welzijnsaanbieders laten als beeld zien dat in het algemeen de opdrachten goed worden uitgevoerd. Waar aanbieders op onderdelen achterlopen op de prestaties zijn afspraken gemaakt over verbeteringen. Vóór 1 oktober is in alle gebieden door de Welzijnsaanbieders een coöperatief samenwerkingsverband opgestart. Hiermee wordt vormgegeven aan de samenwerking tussen welzijns- en zorgpartijen.
Medio 2016 is begonnen met de voorbereiding van de inkoop Welzijn voor de periode 2018-2021.

Couleur Locale

In Rotterdam zijn integrale welzijnsaanbieders verantwoordelijk voor het bieden van de basisinfrastructuur welzijn. Naast deze welzijnsaanbieders zijn in de gebieden nog tal van verschillende organisaties actief op het terrein van welzijn die voor hun activiteiten een subsidie ontvangen. Deze organisaties, de zogenaamde Couleur Locale, zijn lokaal geworteld en actief en voeren hun activiteiten veelal uit met behulp van actieve bewoners en vrijwilligers.

Op de subsidies in het kader van Couleur Locale is in 2016 een algemene korting toegepast van 5%. Hierdoor ontstond financiële ruimte om nieuwe initiatieven te kunnen subsidiëren. De bestaande Couleur Locale bleek over het algemeen goed in staat de activiteiten (eventueel aangepast) voort te zetten. In 2016 zijn 89 subsidies verleend onder de nadere regels Couleur Locale Rotterdam.

De Couleur Locale, de integrale welzijnsaanbieders en allerlei partners als VraagWijzer, wijkteams, scholen, speeltuinen, het Centrum voor Jeugd en Gezin etcetera vormen gezamenlijk het wijknetwerk. Dit wijknetwerk ziet er in elk gebied en in elke wijk anders uit. Belangrijk is dat de verschillende partijen nauw samenwerken om de bewoners in een wijk zo goed mogelijk te ondersteunen. Om die reden is in elk gebied een Maatschappelijk Convenant opgesteld en door de wijknetwerkpartners ondertekend.

Wijkteams en VraagWijzers

In 2016 is gewerkt aan de verdere versterking van de 42 wijkteams en 14 VraagWijzers in Rotterdam. Er is gewerkt aan de onderlinge samenwerking om een goede laagdrempelige toegang tot zorg en welzijn voor Rotterdammers te kunnen garanderen, en aan de bredere samenwerking binnen de wijknetwerken. In 2016 zijn op de wijk specifieke ondersteuningsvragen toegenomen, daarom is waar nodig de samenstelling van de teams hierop aangepast. Zo is er een juiste mix van expertise binnen de teams aanwezig. Als voorbeeld: om een goede ondersteuning te kunnen geven aan de oudere Rotterdammers zijn ouderen-maatschappelijk werkers en medewerkers die werken vanuit de Even Buurten-methodiek over de teams verdeeld. In de uitvoering is in 2016 gewerkt aan de verdere doorontwikkeling van de wijkteams en aan de scholing van de medewerkers. Dit is nader toegelicht in het product Zorg Volwassen.

Budget Right to Challenge (RtC) & innovatie

Begin 2016 hebben drie zogenaamde proefchallenges in het kader van de Wmo hun challenge ingediend. De challenges zijn door een beoordelingscommissie beoordeeld en vervolgens in de zomer omgezet in concrete plannen met prestatieafspraken. De looptijd van de proefchallenges is tot eind 2017. Het gaat om:

  • Wilskracht Werkt met de Buurtscoot: ouderen kunnen gebruikmaken van een scootmobiel service zodat ze mobieler zijn en de deur uit kunnen. Vrijwilligers uit de wijk ondersteunen hierbij;
  • Buurtlab met Ravottuh: drie avontuurlijke speelplekken voor kinderen met programmering;
  • Afrikaanderwijkcoöperatie met (bijdragen aan) de schoonmaak van de Afrikaandermarkt met inzet van mensen uit de wijk, die zo aan het werk kunnen.

De gemeente wil samen met partners werken aan de doorontwikkeling en verdere verbetering van Zorg en Welzijn. Thema’s zijn een integrale toegang, effectieve en outreachende wijkteams, ruimte en goede ondersteuning voor gemotiveerde professionals en verbetering van de samenwerking en versterking van wijknetwerken. In de loop van 2016 is een eenmalige subsidieronde georganiseerd rondom deze thema’s. Zorgaanbieders en welzijnspartners werden uitgedaagd met vernieuwende plannen te komen. Dit heeft 42 inzendingen opgeleverd ter waarde van driemaal het beschikbare budget van 1,4 mln. Na beoordeling is voor de 12 beste plannen subsidie verstrekt, zodat deze plannen in 2017 uitgevoerd kunnen worden.

Indicatoren

Soort indicator (collegetarget, BBV of overig)

Beschrijving indicator

Nulmeting/ 2014

Realisatie 2015

Realisatie
2016

Eindwaarde/ 2017

Naam monitor

Collegetarget

Aantal eenzame ouderen in de wijken die het slechtst scoren op eenzaamheid

Mijlpaal

29%

n.v.t.

n.v.t.

24%

Wijkprofiel

Realisatie (incl. peildatum)

29%

27%*

n.v.t.

Overig

Aantal coöperatieve samenwerkingsverbanden gericht op de verbinding welzijn en zorg

Mijlpaal

Informatie contractmanagement

Realisatie (incl. peildatum)

14

*) Voor de target eenzame ouderen is voor 2015 geen mijlpaal geformuleerd. Wij hebben in 2015 in het wijkprofiel, in de accentwijken van het programma, een percentage van 27% eenzame 65+-ers gemeten. Deze afname is 2%-punt ten opzichte van de meting van 2013 waarop het Collegetarget is geformuleerd. Deze afname is echter statistisch niet-significant, waardoor het slechts een indicatie is dat het de gewenste richting op gaat.

Toelichting op indicatoren
Afname aantal eenzame ouderen

De 0-meting is 29% eenzaamheid. De beoogde daling is 5% aan het eind van de Collegeperiode. Dit is de score op het begrip eenzaamheid, dat geconstrueerd is op basis van het wijkprofiel en om de twee jaar gemeten wordt. Het programma Voor Mekaar is begin 2015 van start gegaan. De data voor het wijkprofiel 2016 zijn in de loop van 2015 verzameld, toen het programma net gestart was. Daarom kan aan de meting 2016 slechts een indicatieve waarde toegekend worden. De meting van de eindwaarde vindt in 2017 vindt plaats; aan het eind van het programma Voor Mekaar. Deze resultaten worden begin 2018 gepubliceerd.