Prioriteiten en indicatoren

Prioriteiten
Wonen
  • Programma Kansrijke Wijken: in een ring van negen wijken rond het centrum zetten we in op het aantrekkelijker maken van deze wijken voor kansrijke gezinnen. Dit doen we door initiatieven op het gebied van wonen, woonomgeving en voorzieningen voor gezinnen te faciliteren en te stimuleren. We werken hierbij nauw samen met woningcorporaties, ontwikkelaars en bewoners.
  • Woonoverlast en Skaeve Huse: het programma Woonoverlast is in 2015 vastgesteld. In de tweede helft van 2015 en in 2016 staat de uitvoering ervan centraal. Het sluitstuk van de aanpak vormen de zogenaamde Skaeve Huse, woningen voor zwaar overlastgevende bewoners.
  • Onderkant van de Woningmarkt: in de goedkopere woningvoorraad spelen verschillende maatschappelijke kwesties. Daaronder zijn de betaalbaarheid van woningen, langer thuiswonen voor ouderen, huisvesting van asielzoekers, eerlijke woonruimteverdeling en de Rotterdam-wet. Binnen het product Ruimte & Wonen worden voorstellen gedaan voor beleid en uitvoering van dat beleid.
  • Woonvisie 2030: in 2015 is gewerkt aan de Woonvisie 2030. De ambitie is deze visie voor 2016 vastgesteld te hebben. Het doel van de Woonvisie is een aantrekkelijke woonstad met een sterke economie. Hiervoor is een koers uitgezet tot in het jaar 2030.
  • Om de doelen te bereiken is voor de komende vijf jaar een agenda opgesteld met drie concrete hoofddoelen. Daaraan gaat de gemeente werken, samen met iedereen die zich betrokken voelt.  

- Meer aantrekkelijke woonmilieus
- Woningkwaliteit met toekomstwaarde
- De basis op orde

Stedenbouw & Planologie
  • Kaart van de Stad: de gemeente werkt aan een digitale kaart die een aangescherpt perspectief biedt op de integrale opgaven voor de stad op het gebied van ruimtelijke en economische ontwikkeling voor de middellange termijn: tien tot vijftien jaar. Deze Kaart van de Stad levert ondermeer input voor de Agenda Stad, de Rotterdamse Mobiliteitsagenda en de uitwerking van de Woonvisie.
  • Architectuur Biënnale: in 2016 beleeft Rotterdam de volgende editie van de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam (IABR). Het thema is Next Economy. Rotterdam is één van de drie hoofdprojecten. De Rotterdamse bijdrage zal bestaan uit een verkenning van verschillende toekomstscenario’s met handelingsperspectieven.
  • Kennisloods/Smart City: de Kennisloods is een methodiek om data te combineren en inzichtelijk te maken op kaarten. Op basis daarvan zijn analyses mogelijk voor bijvoorbeeld locatiekeuze en is het voor beleidskeuzes mogelijk een gedegen onderbouwing op te stellen. De aanpak past bij de Smart City-aanpak.
Buitenruimte
  • Vergroening: de vergroeningsaanpak concentreert zich deze collegeperiode op vijf stenige wijken: Middelland/Nieuwe westen, Oude Noorden en de drie focuswijken op Zuid. Iedere wijk krijgt een aanpak langs drie sporen: kleine initiatieven uit de wijken zoals geveltuinen en dergelijke, aanpak via wijktafels van enkele vergroeningslocaties in de wijken (speelplekken, pleinen, woonstraten) en de aanpak van enkele grotere projecten zoals winkelstraten.
  • Rivier: de drie rivieren Maas, Rotte en Schie zijn het verborgen goud van de stad. Met het programma Rivieroevers wil de gemeente de aantrekkelijkheid en de verblijfskwaliteit van de oevers vergroten, zorgen voor goede routes langs de oevers voor fietser en voetganger en de ecologische waarden van de rivieren vergroten.

Het in 2015 ontwikkelde programma omvat een aanpak langs drie sporen: een perspectief, mogelijke kansrijke projecten en inzicht in belangrijke partners en mogelijke medefinanciers.
In 2016 werkte de gemeente verder aan de in 2015 gestarte projecten Mallegat, Nassauhaven en een aantal quick wins in het Maasparcours. Voor de Maas, de rivier met de hoogste prioriteit, is het voorstel in 2016 projecten uit te voeren voor het binnenstedelijk deel, zoals een getijdenpark ter hoogte van de Esch/Brienenoord, en om het gebied Leuvehaven-Maasboulevard aantrekkelijker te maken. Voor de Rotte, tweede prioriteit, wordt een uitwerking binnen de ring A20 gemaakt met aanduiding van kansrijke uitvoeringsprojecten. Voor de Schie, de derde prioriteit, is de inzet gericht op het realiseren van aanlegsteigers bij landgoed De Tempel.

Bestemmingsplannen
  • De inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet op 1 januari 2018 is zeer ingrijpend. De voorbereidingen hiervoor zet de gemeente in 2016 voort, bijvoorbeeld door op experimentele basis de werkwijze te beproeven.
  • Extra capaciteit is beschikbaar om de actualisering van bestemmingsplannen een impuls te geven.
Toelichting Prioriteiten

Wonen
Een van de belangrijkste resultaten van 2016 was de oplevering van de Woonvisie 2030. De Woonvisie schetst het woonbeleid voor de komende jaren en vormt tevens de basis voor prestatieafspraken met de woningcorporaties in de stad. De hoofddoelstellingen van de Woonvisie zijn het realiseren van meer aantrekkelijke woonmilieus, het zorgen voor een woningvoorraad met voldoende kwaliteit en duurzame toekomstwaarde en het borgen dat de basis van de woningmarkt op orde blijft, onder andere door het bijstaan van groepen die niet zelfstandig in hun huisvesting kunnen voorzien.
Op 30 november heeft de gemeenteraad een raadgevend referendum georganiseerd om de inwoners van de stad te consulteren over hun mening over de woonvisie. Door het lage percentage van 16,7% was de opkomst onvoldoende voor een geldige uitkomst van het referendum. Op 13 december 2016 is de Woonvisie 2030 vastgesteld in de gemeenteraad.

Middels het programma Kansrijke Wijken zetten we in op het aantrekkelijker maken van negen wijken rond het centrum voor kansrijke gezinnen. Dit doen we door initiatieven op het gebied van wonen, woonomgeving en voorzieningen voor gezinnen te faciliteren en te stimuleren. In 2016 zijn onder andere de volgende resultaten opgeleverd:

  • Toevoegen van gezinswoningen. In de negen wijken zetten we in op een toename van circa 1.000 woningen door nieuwbouw, zelfbouw/transformatie en verkoop van corporatiewoningen. Zeker de nieuwbouwwoningen kunnen rekenen op grote belangstelling. Waar mogelijk proberen we meer aanbod te creëren en project te versnellen;
  • Goede kwaliteit onderwijs in de wijk is een belangrijke voorwaarde voor gezinnen. Het predicaat Excellent geeft aan dat een school op een bepaald gebied uitblinkt. Vanuit het programma worden scholen in de Kansrijke Wijken actief gewezen op de mogelijkheid om dit predicaat aan te vragen en zich hiermee te profileren in de wijk. De school neemt zelf het initiatief tot het indienen van een aanvraag, omdat zij trots is op wat docenten, leerlingen en directie samen met ouders hebben bereikt. De Mariaschool in Middelland heeft het predicaat inmiddels aangevraagd. Nog eens elf basisscholen in de kansrijke wijken zijn enthousiast en zijn in verschillende stadia bezig met het verwerven van het predicaat;
  • Verbeteren en aantrekkelijker maken van de woonomgeving door het faciliteren van bewonersinitiatieven (droomstraten) en zelfbeheer door bewoners en het aantrekkelijker en toegankelijk maken van schoolpleinen. In 2016 zijn er twaalf zelfbeheerprojecten gestart en is het eerste groene schoolplein opgeleverd. Daarnaast zijn er nog vier groene schoolpleinen in voorbereiding;
  • Communicatiestrategie om te laten zien hoe aantrekkelijk het leven in de stad is voor gezinnen. In 2016 hebben we onder andere samen met Open Rotterdam een serie van negen televisie-afleveringen gemaakt met inwoners van de stad Rotterdam die de kracht, inzet en energie laten zien in de kansrijke wijken. Daarnaast zijn in de maanden oktober en november verschillende activiteiten georganiseerd die aansluiten bij het thema ’Wonen met je gezin in de stad’. We sluiten hierbij zoveel mogelijk aan bij de programmering van andere partijen.

Het effect van het programma Kansrijke Wijken wordt in beeld gebracht middels de collegetarget groei aandeel kansrijke gezinnen.

Skaeve Huse

Begin 2016 heeft de gemeenteraad positief besloten over de realisatie van speciale woningen voor veroorzakers van (extreme) woonoverlast, de zogenaamde Skaeve Huse. Vervolgens is gestart met de voorbereidingen voor de realisatie en zijn de benodigde RO-procedures doorlopen. De woningen zullen in het tweede kwartaal van 2017 worden opgeleverd.

Basis op orde

In de goedkopere woningvoorraad spelen verschillende maatschappelijke kwesties, waaronder de betaalbaarheid van woningen, langer thuiswonen voor ouderen, huisvesting van bijzondere doelgroepen, eerlijke woonruimteverdeling en de Rotterdamwet.
Begin 2016 hebben alle betrokken partijen, zoals gemeente, zorginstellingen en woningcorporaties, het uitvoeringsprogramma Huisvesting Bijzondere Doelgroepen vastgesteld. In dit uitvoeringsprogramma zijn afspraken gemaakt om de huisvesting van doelgroepen die niet zelfstandig in hun huisvesting kunnen voorzien soepeler te laten verlopen. Daarnaast worden acties uitgevoerd om te zorgen voor een betere spreiding van zorginstellingen over de stad.
Bijzondere doelgroep zijn de zogenaamde statushouders: voormalige asielzoekers die inmiddels een verblijfsvergunning hebben gekregen. Als gemeente krijgen we van het Rijk een taakstelling om te zorgen voor huisvesting. In 2016 hebben we een actieplan vastgesteld hoe we met deze taakstelling willen omgaan. We zetten daarbij in op verschillende sporen, onder andere via woningcorporaties, in samenwerking met Stichting Verre Bergen en via het realiseren van twee opvanglocaties. De locatie in het centrum is eind 2016 geopend, in 2017 wordt de locatie in Hoogvliet opgeleverd.

Stedenbouw & Planologie
Eind 2015 is een eerste versie van de Kaart van de Stad opgeleverd. Deze Kaart biedt een aangescherpt perspectief op de integrale opgaven voor de stad op het gebied van ruimtelijke en economische ontwikkeling voor de middellange termijn. In 2016 hebben we de Kaart van de Stad verder uitgewerkt op een aantal thema’s. Het belangrijkste thema is een verkenning naar de lange termijn woningbouwmogelijkheden van de stad. Met het huidige planaanbod voor nieuwe woningen kunnen we tot 2020-2025 verder groeien. Voor de periode daarna is er behoefte aan nieuwe locaties. In 2016 is onderzocht welke locaties interessant kunnen zijn. Komend jaar zal deze verkenning verder uitgewerkt worden op haalbaarheid.
Daarnaast zijn we gestart met een uitwerking van de thema’s Onderwijs, Stadsstraten en Stad in Balans. Alle thema’s en de Kaart van de Stad als geheel zullen in 2017 verder worden uitgewerkt tot een eerste concept omgevingsvisie.

We zien een aantal grote trends op ons afkomen die veel impact kunnen hebben op de fysieke verschijning van de stad. Denk daarbij aan verregaande digitalisering en robotisering, circularisering of de mobiliteits- en de energietransitie. Onder de noemer ‘Next City’ zijn we gestart met een ontwikkelprogramma om de trends die op ons afkomen gestructureerd te onderzoeken op hun impact voor de fysieke stad. Daarnaast maken we de vertaling naar concrete handelingsperspectieven, bijvoorbeeld via pilots en experimenten. Next City is daarbij aanvullend op het programma voor Next Economy en de toekomstverkenning Sociaal Domein (Next Society). Uitkomsten uit het ontwikkelprogramma kunnen worden ingebracht in de omgevingsvisie of een van de deeluitwerkingen van de Kaart van de Stad.

Architectuur Biënnale

In 2016 heeft Rotterdam de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam (IABR) georganiseerd. Het thema was Next Economy, waarbij Rotterdam één van de drie hoofdprojecten was. De verschillende inzendingen waren te zien op een tentoonstelling in de Fenixloodsen op Katendrecht. Rondom de tentoonstelling zijn diverse congressen en bijeenkomsten georganiseerd, waaronder de Rotterdamdag.

BuitenruimteDe vergroeningsaanpak concentreert zich deze collegeperiode op vijf van de meest stenige wijken: Middelland/Nieuwe westen, Oude Noorden, Tarwewijk, Bloemhof en Hillesluis. We werken in deze gebieden samen met het programma Kansrijke wijken en het NPRZ. In iedere wijk zijn in 2016 verbeteringen doorgevoerd door een combinatie van het aanbrengen van ‘Kleur & Fleur’ door hanging baskets en plantschalen en het faciliteren van bewonerswensen. Daarnaast worden in iedere wijk één of twee grotere ingrepen. Deze projecten vragen wat langere voorbereidingstijd. De eerste grote ingreep die wordt opgeleverd is de herinrichting van het Drents Plantsoen. Eind 2016 is gestart met de uitvoering, oplevering is gepland voor maart 2017. In 2017 wordt gestart met de uitvoering van het plein bij de Hildegardiskerk in het Oude Noorden, de vergroening van het Middellandplein en het Johannes de Vouplein in Middelland. Daarnaast worden de voorbereidingen gestart voor de Polderlaan in Hillesluis, het Groenewegplein in Bloemhof en de campus Tarwewijk.

Naast de vergroening van de meest stenige wijken is in 2016 ook ingezet op het vergroten van de aantrekkelijkheid van de toegangswegen van Rotterdam door te zorgen voor meer Kleur & Fleur. Op een aantal plaatsen zijn grote hanging baskets, plantschalen en geraniumpiramides geplaatst.

Sinds het opheffen van de deelgemeenten is jaarlijks € 1 mln gereserveerd voor functionele wijzigingen in de buitenruimte. Dit budget wordt ingezet om gekoppeld aan onderhoud van de buitenruimte extra functionaliteit toe te voegen of de inrichting aan te passen aan het (veranderde) gebruik. Afgelopen jaren is gebleken dat dit budget onvoldoende is om de functionaliteit in de buitenruimte op orde te houden en werk met werk te kunnen maken bij onderhoudsprojecten. Daarnaast is er geen budget beschikbaar om de buitenruimte op te pakken, gekoppeld aan woningbouw of de realisatie van maatschappelijke voorzieningen. Inmiddels is gestart om de planning en opgave voor de komende vijf tot tien jaar in beeld te brengen. In het tweede kwartaal van 2017 zullen we de eerste resultaten hiervan rapporteren.

Programma Rivieroevers

De drie rivieren Maas, Rotte en Schie zijn het verborgen goud van de stad. Met het programma Rivieroevers wil de gemeente de aantrekkelijkheid en de verblijfskwaliteit van de oevers vergroten, zorgen voor goede routes langs de oevers voor fietser en voetganger en de ecologische waarden van de rivieren vergroten.
De aanpak van het programma loopt via twee sporen: uitwerken van het lange termijnperspectief, maar tegelijkertijd inzetten op het realiseren van quick wins en zorgen voor levendigheid door middel van 'placemaking'. Na vaststelling van het programma begin 2016 zijn we het gesprek aangegaan met de inwoners van Rotterdam middels de Rivierenkaravaan. Deze gesprekken hebben interessante input en ideeën opgeleverd voor het programma. Deze input wordt verwerkt in de herijking van het programma begin 2017.

Maas

In 2016 is een groot aantal quick wins langs het Nieuwe Maasparcours opgeleverd. Dit burgerinitiatief is door de gemeente omarmd en verder gebracht. Zo is er bewegwijzering geplaatst en is een aantal ingrepen in de buitenruimte gedaan om de route beter te laten doorlopen. In maart heeft Rotterdam er een drijvend stadspark bij gekregen. In de Rijnhaven zijn maar liefst twintig drijvende iepen geplaatst. Het initiatief kwam vanuit het bedrijf Mothership om aandacht te vragen voor klimaatverandering, innovatie, kunst en het belang van groen voor de stad. Daarnaast is gestart met de uitvoering van de natuurvriendelijke oever bij het Mallegat. In 2017 zal deze oever worden opgeleverd.
Tot slot is voor een aantal projecten langs de Maas gestart met de voorbereiding, zoals de vergroening van de omgeving van Tropicana, het vergroenen van de Maasboulevard en een getijdenpark ter hoogte van de Esch/eiland van Brienenoord.

Rotte

Voor de Rotte is een toekomstperspectief gemaakt voor het gebied tussen de A20 en de binnenstad. Dit toekomstperspectief is in nauwe samenwerking met betrokkenen, waaronder het recreatieschap Rottemeren en de stichting Plezierrivier de Rotte, tot stand gekomen. Onderdeel van de toekomstverkenning is de uitwerking van een aantal kansrijke uitvoeringsprojecten, waaronder het aantrekkelijker en groener maken van de Crooswijksebocht, het verbinden van het Grotekerkplein met de waterkant, het verbeteren van het vaarnetwerk en het realiseren van een waterinlaat met vistrap in de Leuvenkolk. Deze projecten zullen komend jaar verder worden uitgewerkt en voorbereid voor uitvoering.
Daarnaast wordt samen met het recreatieschap Rottemeren en de stichting Plezierrivier de Rotte een marketing- en communicatiestrategie ontwikkeld voor de Rotte in zijn geheel: van de bron bij Moerkapelle tot de dam in hartje Rotterdam.

Om de aantrekkelijkheid van de Rotte op dit moment zichtbaarder te maken, hebben we bijgedragen aan een aantal activiteiten op en langs de Rotte, waaronder het Picknick Island, de Rotte Swim tot in de binnenstad en de Rotte Waterweek.

Schie

Langs de Schie is gestart met de voorbereiding van een aantal aanlegsteigers, in Oud-Overschie en bij landgoed De Tempel.

Bestemmingsplannen

De inwerkingtreding van de Omgevingswet is uitgesteld: de Omgevingswet treedt per 1 juli 2019 in werking. De ontwikkelingen worden gevolgd en daar waar mogelijk wordt geanticipeerd: we zien ook dat er al in 2017 een aantal besluiten wordt genomen waardoor de prioritering van de gebieden wellicht anders zal gaan worden.
Binnen de gemeente Rotterdam is er een projectorganisatie opgericht die de effecten van de Omgevingswet op de organisatie faciliteert; de discipline Bestemmingspannen is daar inmiddels op aangehaakt.
De voortgang van de bestemmingsplannen heeft een behoorlijke boost gekregen omdat het opstellen van acht bestemmingsplannen is uitbesteed; de effecten hiervan in termen van het aantal vastgestelde bestemmingsplannen worden pas zichtbaar in 2017.

Indicatoren

Soort indicator (collegetarget, BBV of overig)

Beschrijving indicator

Nulmeting/ 2014

Realisatie 2015

Realisatie
2016

Eindwaarde/ 2017

Naam monitor

Collegetarget

Meer kansrijke gezinnen rondom het centrum.
In een ring van wijken rondom het centrum stijgt het gemiddelde aandeel kansrijke gezinnen van 6,8% naar 7,5%.

Mijlpaal

6,8%

7,1%

7,3%

7,5%

Realisatie

Aantal bewoonde woningen

Aantal kansrijke gezinnen

Gemiddeld aandeel

1/1/2014

38.664

2.627

6,8%

1/1/2016

39.535

2.840

7,2%

Toelichting indicatoren

In het Collegeprogramma Rotterdam 2014-2018 heeft het college onder andere de volgende collegetarget geformuleerd:

  • Meer kansrijke gezinnen rondom het centrum

In een ring van negen wijken rond het centrum zetten we in op het aantrekkelijker maken van deze wijken voor kansrijke gezinnen. Dit doen we door initiatieven op het gebied van wonen, woonomgeving en voorzieningen voor gezinnen te faciliteren en te stimuleren. We werken hierbij nauw samen met woningcorporaties, ontwikkelaars en bewoners.

De realisatie van deze target wordt gevolgd met de volgende prestatie-indicator:

  • In een ring van wijken rondom het centrum stijgt het gemiddelde aandeel kansrijke gezinnen tussen 1 januari 2014 en 1 juli 2017 van 9,4 % naar 10,4 %.
Aanpassing targetmeting

Tijdens het proces van targetmeting per 1-1-2016 is gebleken dat meting niet langer consistent mogelijk is. De reden is de overgang naar een andere, landelijke basisregistratie voor gebouwen. Er moeten nu meer bestanden met elkaar worden gekoppeld dan voorheen om het eigendom van woningen te bepalen. Eigendom is een van de indicatoren van de target. Bij deze koppeling is de foutmarge op individueel woningniveau, waarop de target gemeten wordt, te groot gebleken om over meerdere jaren met zekerheid uitspraken te doen over het eigendom. Er is geen alternatieve werkwijze mogelijk.
Om bovenstaande redenen is in het afgelopen jaar de operationalisering van de target aangepast conform onderstaande tabel.

Voortgang target

Gemeten volgens de aangepaste operationalisering, is het aantal kansrijke gezinnen in de negen kansrijke wijken gestegen. De stijging tussen 1 januari 2015 en 1 januari 2016 is sneller gegaan dan het jaar daarvoor. De target scoort zelfs boven de verwachte mijlpaal en ligt dus op koers.